Khi Tim Cook trở thành giám đốc điều hành (CEO) Apple gần 15 năm trước, một trong những động thái quan trọng đầu tiên của ông là đảo ngược chính sách lâu năm do người tiền nhiệm Steve Jobs từng thiết lập: không thực hiện mua lại cổ phiếu và không chi trả cổ tức.
Steve Jobs có lý do để thận trọng với lượng tiền mặt của Apple. Ông là người góp phần tạo dựng Apple và đã trải qua những giai đoạn thăng trầm, gồm cả thời điểm công ty suýt phá sản vào những năm 1990. Ngược lại, Tim Cook muốn thân thiện hơn với cổ đông và thu hút thêm các nhà đầu tư tổ chức lẫn cá nhân. Điều đó đồng nghĩa với việc thưởng cho họ bằng các chương trình mua lại cổ phiếu và khôi phục cổ tức hàng quý - bước đi mà Tim Cook thực hiện vào năm 2012.
Chiến lược của mỗi CEO tại Apple đều phát huy hiệu quả theo cách riêng. Apple dưới thời Steve Jobs có đủ tiền mặt để thực hiện các khoản đầu tư dẫn đến những sản phẩm như iPhone và iPad, trong khi Apple dưới thời Tim Cook tạo ra lượng tiền khổng lồ, đủ để hoàn trả hơn 1.000 tỉ USD theo thời gian cho cổ đông thông qua cổ tức và mua lại cổ phiếu. Cách tiếp cận này cũng giúp mở rộng cơ sở nhà đầu tư và thúc đẩy đà tăng vốn hóa thị trường, đưa Apple trở thành công ty trị giá 4.110 tỉ USD.
Giờ đây, khi lãnh đạo phần cứng John Ternus tiếp quản vị trí CEO Apple vào tháng 9 tới, mọi thứ lại có thể thay đổi. Trong một thời gian dài, nhiều kỹ sư và nhà thiết kế sản phẩm đã thúc đẩy Apple giữ lại nhiều tiền mặt hơn thay vì trả lại cho cổ đông. Họ cho rằng số tiền này có thể được sử dụng hiệu quả hơn cho các thương vụ mua lại lớn, tuyển dụng nhân tài và mở rộng nghiên cứu & phát triển.
Apple tạo ra đủ lợi nhuận để vừa đầu tư cho hoạt động kinh doanh vừa thưởng cho cổ đông. Tuy nhiên, Apple dưới thời John Ternus sẽ hoạt động theo hướng linh hoạt hơn và ít ràng buộc hơn trong việc liên tục chuyển tiền mặt về cho cổ đông. Do Tim Cook vẫn nắm quyền đến tháng 9, một thay đổi lớn như vậy khó có thể diễn ra nếu không có sự đồng thuận hoặc ảnh hưởng từ John Ternus.
 |
John Ternus sẽ trở thành CEO Apple từ ngày 1/9/2026, còn Tim Cook làm Chủ tịch điều hành hội đồng quản trị. Ảnh: Getty Images |
“Apple muốn thực hiện nhiều thương vụ hơn và đầu tư tiền mặt theo cách khác”
Sự thay đổi này trở nên rõ ràng trong cuộc họp công bố kết quả kinh doanh quý tuần trước, khi Apple thông báo sẽ không còn duy trì chính sách cân bằng tiền mặt và nợ.
Kể từ năm 2018, Apple đã cố gắng cân bằng giữa tiền mặt và nợ. Trên thực tế, điều này đồng nghĩa với việc giảm quy mô lượng tiền mặt, vốn tăng mạnh trong những năm trước, để tiệm cận mức nợ thấp hơn của công ty. Dù vậy, Apple vẫn có nhiều tiền mặt hơn nợ, nhưng mục tiêu là cân bằng hai yếu tố này.
Trong cuộc họp hôm 30/4, ông Kevan Parekh - Giám đốc tài chính Apple - đã trình bày sự thay đổi mới nhất: “Thời gian tới, chúng tôi sẽ không coi cân bằng tiền mặt như một mục tiêu chính thức nữa. Chúng tôi sẽ tự đánh giá độc lập tiền mặt và nợ. Việc hoàn trả vốn vẫn sẽ là một phần quan trọng trong cách tiếp cận tổng thể của chúng tôi nhằm mang lại giá trị dài hạn cho cổ đông”.
Tuần qua, Apple vẫn phê duyệt thêm chương trình mua lại cổ phiếu trị giá 100 tỉ USD, cho thấy chiến lược cũ chưa hoàn toàn biến mất. Ngoài ra, vẫn còn một phần lớn của kế hoạch mua lại trước đó chưa được thực hiện. Tuy nhiên, nếu không có thay đổi đáng kể, công ty đã không cần đưa ra thông báo này.
“Chúng tôi dự định tiếp tục triết lý phân bổ vốn: trước tiên thực hiện mọi khoản đầu tư cần thiết để hỗ trợ hoạt động kinh doanh, sau đó hoàn trả lượng tiền mặt dư thừa cho cổ đông theo thời gian. Việc duy trì lượng tiền mặt ròng cân bằng là khuôn khổ hữu ích cho cấu trúc vốn của chúng tôi. Kể từ năm 2018, chúng tôi đã điều chỉnh bảng cân đối kế toán hợp lý hơn và giảm tiền mặt ròng hơn 100 tỉ USD”, Kevan Parekh nói.
Sự thay đổi này cho thấy Apple dưới thời John Ternus sẽ hoạt động linh hoạt hơn, nghĩa là quy mô hoặc tần suất mua lại cổ phiếu và tăng cổ tức có thể chậm lại. Động thái đó có thể làm thay đổi thông điệp lâu nay của Apple với nhà đầu tư: tạo ra dòng tiền khổng lồ và hoàn trả lại cho họ.
Nhà phân tích Amit Daryanani của hãng Evercore nhận định: “Giờ đây, Apple có quyền lựa chọn để làm điều đó ít hơn. Đây là dấu hiệu cho thấy công ty muốn thực hiện nhiều thương vụ hơn và đầu tư tiền mặt theo cách khác”.
John Ternus và canh bạc AI
Nói cách khác, John Ternus có thể thực hiện một thương vụ mua lại quy mô lớn hoặc tăng chi tiêu cho nghiên cứu & phát triển. Ông cũng có thể mở rộng hạ tầng AI của Apple, điều mà các đối thủ tại Thung lũng Silicon đang làm với tốc độ chóng mặt.
Tính đến nay, thương vụ lớn nhất của Apple là mua lại Beats Electronics với giá 3 tỉ USD vào năm 2014.
Ngoài ra, cũng có những lý do ít thú vị hơn cho chính sách mới này của Apple, chẳng hạn muốn nắm giữ nhiều tiền mặt hơn để trả nợ.
Apple đã hoạt động rất tốt dưới thời Tim Cook mà không cần thực hiện nhiều thương vụ mua lại giá trị lớn, nhưng John Ternus đang phải đối mặt với tương lai biến động nhanh chóng do sự bùng nổ của AI. Khi ngày càng rõ ràng rằng Apple cần một làn sóng thiết bị AI mới cùng hạ tầng hỗ trợ, ông sẽ cần càng nhiều sự linh hoạt càng tốt.
John Ternus xuất thân từ mảng sản phẩm, khác với Tim Cook vốn thiên về vận hành. Thế nên việc tân CEO Apple đứng ở vị trí trung gian giữa Steve Jobs và Tim Cook trong vấn đề này cũng không quá bất ngờ.
Dù vậy, John Ternus cũng cho thấy ông sẽ không từ bỏ hoàn toàn chiến lược tài chính của Tim Cook. Trong những phát biểu công khai đầu tiên với tư cách CEO kế nhiệm Tim Cook, John Ternus cho biết sẽ quản lý tài chính Apple cùng CFO (giám đốc tài chính) với “sự cân nhắc sâu sắc, thận trọng và kỷ luật” giống Tim Cook.
Trong một động thái giống Tim Cook khác, John Ternus ca ngợi “lộ trình sản phẩm đáng kinh ngạc” phía trước của Apple, nhưng không tiết lộ chi tiết cụ thể.
“Bạn sẽ không thể khiến tôi nói về chi tiết của lộ trình đó, nhưng có thể nói đây là thời điểm thú vị nhất trong 25 năm sự nghiệp của tôi tại Apple để xây dựng sản phẩm và dịch vụ. Có rất nhiều cơ hội phía trước, và tôi cực kỳ lạc quan về những gì sắp tới”, John Ternus nói.
Nếu muốn biết chi tiết về lộ trình sản phẩm mới này, mời bạn xem bài viết tại địa chỉ.
Tác giả: Sơn Vân
Nguồn tin: 1thegioi.vn
