Meta vừa chính thức ngừng triển khai tính năng AI tạo ảnh từ nội dung trên các tài khoản Instagram công khai chỉ sau ít ngày ra mắt. Quyết định này được đưa ra trong bối cảnh tập đoàn công nghệ Mỹ phải đối mặt với làn sóng chỉ trích dữ dội liên quan đến vấn đề bảo mật thông tin và quyền kiểm soát hình ảnh cá nhân của người dùng.

Cơ chế vận hành của công cụ AI trên Instagram

Trước khi bị gỡ bỏ, tính năng này cho phép người dùng sử dụng Meta AI để tạo ra các hình ảnh mới bằng cách gắn thẻ (tag) một tài khoản Instagram công khai bất kỳ để làm nguồn tham chiếu. Công cụ này, được biết đến với tên gọi Muse Image, sử dụng kho dữ liệu hình ảnh khổng lồ từ mạng xã hội để huấn luyện và thực hiện các yêu cầu sáng tạo theo thời gian thực.

Đại diện Meta xác nhận mục tiêu ban đầu của dự án là cung cấp thêm công cụ sáng tạo cho người dùng, đồng thời khẳng định hãng đã thiết lập các tùy chọn để chủ tài khoản kiểm soát việc nội dung công khai của mình có bị sử dụng hay không. Tuy nhiên, thực tế triển khai đã bộc lộ những lỗ hổng lớn trong cách tiếp cận của hãng.

Meta đã phải ngừng tính năng AI tạo ảnh từ tài khoản Instagram công khai sau khi vấp phải sự phản đối. Ảnh: Du Lam

Tranh cãi xung quanh cơ chế mặc định cho phép

Điểm gây tranh cãi lớn nhất nằm ở cơ chế "opt-out" (chủ động từ chối). Thay vì yêu cầu sự đồng ý trước khi sử dụng dữ liệu (opt-in), Meta lại mặc định quyền khai thác hình ảnh từ tất cả các tài khoản công khai. Người dùng nếu không muốn hình ảnh của mình trở thành nguyên liệu cho AI sẽ phải tự tìm cách vô hiệu hóa tính năng này trong phần cài đặt.

Chính cách thiết lập này đã dấy lên lo ngại về quyền riêng tư. Nhiều chuyên gia công nghệ cho rằng việc yêu cầu người dùng phải tự bảo vệ mình trước các tính năng mặc định là một bước lùi trong nỗ lực bảo vệ dữ liệu cá nhân. Điều này đặc biệt nhạy cảm khi các hình ảnh cá nhân có thể bị biến đổi hoặc sử dụng trong những ngữ cảnh mà chủ sở hữu không hề mong muốn.

Áp lực từ các tổ chức bảo vệ quyền sáng tạo

Sự phản đối không chỉ đến từ người dùng cá nhân mà còn từ các tổ chức lớn tại Hollywood. CAA, một trong những công ty quản lý nghệ sĩ hàng đầu thế giới với các khách hàng như Tom Hanks và Meryl Streep, đã trực tiếp làm việc với Meta để bày tỏ quan ngại. CAA nhấn mạnh rằng tên tuổi, hình ảnh và các sản phẩm sáng tạo của nghệ sĩ không được phép sử dụng để huấn luyện AI nếu chưa có sự chấp thuận rõ ràng.

Tương tự, Hiệp hội diễn viên Mỹ (SAG-AFTRA) cũng đã nhanh chóng đưa ra khuyến cáo, kêu gọi các thành viên vô hiệu hóa tính năng này ngay lập tức để bảo vệ hình ảnh cá nhân trước khi Meta chính thức rút lui. Sau khi Meta quyết định gỡ bỏ công cụ, các tổ chức này đánh giá đây là một động thái tích cực, khẳng định sự đồng thuận của người dùng phải là yếu tố tiên quyết trong phát triển trí tuệ nhân tạo.

Bài học về phát triển AI có trách nhiệm

Việc một tập đoàn công nghệ lớn như Meta phải thu hồi một tính năng quan trọng chỉ sau vài ngày ra mắt là trường hợp hiếm gặp. Điều này cho thấy sức mạnh của cộng đồng và các tổ chức bảo vệ quyền lợi người sáng tạo trong việc định hình lại cách thức triển khai AI.

Sự cố này cũng đặt ra thách thức cho các Big Tech trong việc cân bằng giữa tốc độ đổi mới công nghệ và việc tôn trọng quyền riêng tư. Trong tương lai, các tính năng liên quan đến khai thác dữ liệu người dùng để huấn luyện AI chắc chắn sẽ bị giám sát chặt chẽ hơn, đòi hỏi quy trình minh bạch và sự đồng thuận tuyệt đối từ phía chủ sở hữu dữ liệu.

Tác giả: Tuệ Nhân

Nguồn tin: Báo Lâm Đồng