Một biển hiệu về Trí tuệ Nhân tạo (AI) được nhìn thấy tại Hội nghị Trí tuệ Nhân tạo Thế giới (WAIC) ở Thượng Hải, Trung Quốc. Hình ảnh: Reuters

Meta tăng tốc chiến lược AI bằng các đợt cắt giảm nhân sự mạnh tay

Theo Reuters, Meta dự kiến khởi động làn sóng sa thải mới từ ngày 20/5 tới đây. Dự kiến, đợt cắt giảm này sẽ ảnh hưởng khoảng 10% lực lượng lao động toàn cầu, tương đương gần 8.000 nhân viên. Song song đó, công ty cũng tạm dừng tuyển dụng khoảng 6.000 vị trí còn bỏ trống.

Nguồn tin nội bộ cho biết quy mô cắt giảm có thể còn tiếp tục mở rộng trong thời gian tới khi chi phí đầu tư cho AI ngày càng lớn. Một số phương án từng được Meta cân nhắc bao gồm việc tinh giản tới 20% nhân sự toàn cầu.

Động thái này phản ánh sự chuyển hướng rõ rệt trong chiến lược của CEO Mark Zuckerberg, người đang đặt AI vào vị trí ưu tiên cao nhất của Meta. Từ mô hình ngôn ngữ lớn, trợ lý AI, quảng cáo tự động hóa cho tới kính thông minh tích hợp AI, toàn bộ hệ sinh thái của Meta hiện đều xoay quanh mục tiêu xây dựng nền tảng AI quy mô lớn.

Meta dự kiến chi tới 600 tỉ USD cho hạ tầng AI và trung tâm dữ liệu tới năm 2028 - con số cho thấy mức độ khốc liệt của cuộc đua công nghệ mới.

Microsoft cũng bước vào giai đoạn tái cấu trúc sâu

Không chỉ Meta, Microsoft cũng đang triển khai chương trình tinh giản nhân sự thông qua các gói nghỉ việc tự nguyện.

Theo The Guardian, chương trình này có thể ảnh hưởng khoảng 7% lực lượng lao động của Microsoft tại Mỹ, tương đương gần 8.750 nhân viên. Đây được xem là một trong những đợt tái cấu trúc nhân sự đáng chú ý nhất của hãng trong nhiều năm trở lại đây.

Giới phân tích cho rằng Microsoft đang phải tái phân bổ nguồn lực để phục vụ chiến lược AI dài hạn. Hiện công ty là một trong những nhà đầu tư lớn nhất thế giới vào AI thông qua: Nền tảng Copilot, hệ sinh thái Azure AI và quan hệ hợp tác chiến lược với OpenAI.

Trong khi đó, nhu cầu điện năng khổng lồ từ các trung tâm dữ liệu AI thậm chí khiến Microsoft phải xem xét lại một số cam kết về môi trường và năng lượng sạch trước đây.

AI đang thay đổi logic vận hành của Big Tech

Trong suốt hơn một thập niên, các tập đoàn công nghệ từng cạnh tranh bằng quy mô tuyển dụng và tốc độ mở rộng nhân sự. Nhưng AI đang làm thay đổi hoàn toàn logic đó.

Thay vì xây dựng bộ máy ngày càng lớn, các doanh nghiệp công nghệ hiện ưu tiên mô hình vận hành tinh gọn hơn, giảm tầng quản lý trung gian và tăng hiệu suất thông qua tự động hóa AI.

Axios nhận định nhiều công ty đang chuyển sang mô hình “AI-native” - nơi AI không còn là công cụ hỗ trợ, mà trở thành nền tảng cốt lõi trong cấu trúc vận hành doanh nghiệp.

Điều này cũng kéo theo sự thay đổi trong nhu cầu lao động. Những công việc mang tính lặp lại như chăm sóc khách hàng, xử lý dữ liệu, viết mã cơ bản hay quản trị nội dung đang đứng trước nguy cơ bị AI thay thế nhanh chóng.

Ở chiều ngược lại, các vị trí liên quan đến: phát triển mô hình AI, tối ưu hạ tầng tính toán, quản trị dữ liệu, và vận hành hệ thống AI đang trở thành nhóm kỹ năng được săn đón nhất trong ngành công nghệ.

AI là nguyên nhân thực sự hay chỉ là “lý do hợp thức hóa”?

Dù AI thường được nhắc tới như nguyên nhân trực tiếp của các đợt sa thải, nhiều chuyên gia cho rằng bức tranh thực tế phức tạp hơn.

Một số nhà phân tích gọi đây là hiện tượng “AI-washing” - khi doanh nghiệp sử dụng AI như lời giải thích hợp lý cho các kế hoạch cắt giảm chi phí và tái cấu trúc vốn đã được chuẩn bị từ trước.

Tuy nhiên, khó phủ nhận rằng AI đang tạo ra áp lực chuyển đổi thực sự đối với toàn bộ thị trường lao động công nghệ.

Theo dữ liệu từ Layoffs.fyi, chỉ riêng năm 2026, ngành công nghệ toàn cầu đã ghi nhận gần 100.000 lao động bị cắt giảm.

Nhiều chuyên gia nhận định ngành công nghệ đang bước vào giai đoạn chuyển đổi lớn nhất kể từ thời kỳ bùng nổ internet đầu những năm 2000.

Nếu internet từng thay đổi cách con người kết nối và làm việc, thì AI đang bắt đầu thay đổi chính khái niệm về lao động tri thức.

Một nghiên cứu học thuật mang tên The AI Layoff Trap cảnh báo rằng cuộc chạy đua tự động hóa có thể khiến doanh nghiệp cắt giảm nhân sự nhanh hơn tốc độ nền kinh tế tạo ra việc làm mới.

Điều đó cho thấy AI không còn đơn thuần là một công nghệ mới, mà đang trở thành lực lượng định hình lại thị trường lao động toàn cầu trong thập niên tới.

Tác giả: Đỗ Tho

Nguồn tin: Công dân & Khuyến học