Với tinh thần đoàn kết, đổi mới và trách nhiệm cao trước Đảng, trước nhân dân, Quốc hội khóa XV đã để lại những dấu ấn nổi bật, khác biệt, thể hiện bản lĩnh, trí tuệ và khát vọng phát triển, tạo nền tảng vững chắc để đưa đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới - nhanh hơn, bền vững hơn và vươn tới mục tiêu một nước Việt Nam hùng cường, thịnh vượng, hạnh phúc.

Dấu ấn lập hiến mang ý nghĩa lịch sử

Một trong những dấu mốc nổi bật nhất của nhiệm kỳ là ngày 16/6/2025, khi Quốc hội thông qua Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp năm 2013 với 470/470 đại biểu có mặt biểu quyết tán thành. Kết quả này thể hiện sự đồng thuận rất cao, là minh chứng sinh động cho việc thể chế hóa kịp thời, đầy đủ chủ trương đúng đắn của Đảng, phản ánh sự thống nhất giữa “ý Đảng, lòng Dân”.

Các đại biểu bấm nút thông qua Nghị quyết của Quốc hội sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp năm 2013 bằng hình thức biểu quyết điện tử tại Kỳ họp thú 9, Quốc hội khóa XV

Việc sửa đổi, bổ sung Hiến pháp lần này có ý nghĩa lịch sử, tác động sâu rộng đến tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị. Hiến pháp đã tạo cơ sở hiến định cho việc sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy và hoàn thiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp theo hướng gần dân, sát dân, phục vụ nhân dân tốt hơn.

Cùng với đó là việc khẳng định mô hình đơn vị hành chính được tổ chức thành hai cấp, bổ sung quy định về chính quyền địa phương ở đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt và kết thúc hoạt động của đơn vị hành chính cấp huyện - hoàn thành trọn vẹn sứ mệnh lịch sử vẻ vang trong 80 năm.

Quá trình xây dựng Nghị quyết sửa đổi Hiến pháp được chuẩn bị kỹ lưỡng, thận trọng, đúng quy trình, dành thời gian lấy ý kiến nhân dân. Lần đầu tiên, việc góp ý được triển khai mạnh mẽ qua ứng dụng VNeID, thu hút hơn 280 triệu lượt ý kiến với tỷ lệ đồng thuận rất cao (99,75%). Các ý kiến được tổng hợp trong hơn 3.400 trang tài liệu và được nghiên cứu, tiếp thu, giải trình đầy đủ, thấu đáo, thể hiện rõ tinh thần dân chủ, cầu thị và trách nhiệm của Quốc hội.

Lập pháp đột phá, đi trước mở đường

Xây dựng pháp luật được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt và thường xuyên. Quốc hội khóa XV đã đổi mới mạnh mẽ tư duy lập pháp, dứt khoát từ bỏ tư duy “không quản được thì cấm”, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, bám sát thực tiễn để tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực phát triển.

Lần đầu tiên trong lịch sử lập pháp của Quốc hội có một Kết luận do Bộ Chính trị ban hành để định hướng các nhiệm vụ lập pháp trong cả nhiệm kỳ, thể hiện tinh thần trách nhiệm cao, tính chủ động, tích cực của Đảng đoàn Quốc hội trong việc khẩn trương thể chế hóa chủ trương, đường lối và sớm đưa Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng vào cuộc sống.

Chỉ tính riêng tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội đã thông qua 51 luật và 8 nghị quyết quy phạm pháp luật – chiếm 30% tổng số luật và nghị quyết quy phạm pháp luật được Quốc hội ban hành của cả nhiệm kỳ khóa XV

Sau mỗi kỳ họp, Quốc hội khóa XV đều thiết lập những kỷ lục về lập pháp và toàn khóa thực hiện trên 200 nhiệm vụ lập pháp, vượt hơn 30% so với định hướng.

Qua 19 kỳ họp cả thường kỳ và bất thường, Quốc hội khóa XV ban hành 148 luật và 45 nghị quyết có chứa quy phạm pháp luật. Hệ thống pháp luật ngày càng đồng bộ, minh bạch, khả thi, tạo nền tảng pháp lý vững chắc cho đổi mới mô hình tăng trưởng, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và phát triển bền vững.

Nhiều luật, nghị quyết quan trọng được xem xét, thông qua theo quy trình, thủ tục rút gọn hoặc theo quy trình tại một kỳ họp với nhiều quy định, chính sách mới, đột phá, nhằm kịp thời thực hiện chủ trương của Đảng và yêu cầu cấp bách của thực tiễn. Các nghị quyết thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển cho một số địa phương đã tạo ra những xung lực, động lực phát triển mới cho các địa phương là đầu tàu kinh tế của khu vực và cả nước.

Đặc biệt, tại bốn kỳ họp cuối nhiệm kỳ, tinh thần đổi mới tư duy lập pháp được thể hiện rõ nét. Các luật được ban hành ngắn gọn, rõ ràng, chỉ quy định những vấn đề thuộc thẩm quyền của Quốc hội; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền; những vấn đề chưa ổn định chỉ quy định khung, mang tính nguyên tắc và giao Chính phủ, các cơ quan liên quan hướng dẫn thực hiện linh hoạt.

Lần đầu tiên, Diễn đàn về xây dựng pháp luật được tổ chức, góp phần tổng kết lý luận và thực tiễn, đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động lập pháp trong giai đoạn tới.

Giám sát kiến tạo, quyết sách lịch sử

Hoạt động giám sát tiếp tục được xác định là khâu then chốt để nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của Quốc hội và được triển khai với sự đổi mới mạnh mẽ. Quốc hội đã tổ chức chất vấn tại 8 kỳ họp với các nhóm vấn đề “nóng”, có tính chiến lược và cấp bách; mở rộng sang những lĩnh vực như kiểm toán, ngoại giao. Hoạt động “giám sát lại” được triển khai bài bản, tập trung đánh giá việc thực hiện các cam kết sau chất vấn, thể hiện rõ trách nhiệm của Quốc hội trước cử tri và nhân dân.

Bên cạnh đó, Quốc hội đã tiến hành giám sát 7 chuyên đề quan trọng, nhiều chuyên đề được giám sát ngay từ giai đoạn đầu triển khai chính sách, thể hiện rõ quan điểm, sự nỗ lực, đồng hành của Quốc hội với Chính phủ để kịp thời tháo gỡ, giải quyết những khó khăn, vướng mắc trong việc triển khai thực hiện.

Quốc hội đã quyết định nhiều vấn đề quan trọng của đất nước - những vấn đề cấp thiết, ảnh hưởng lớn đến việc thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và quyết định chủ trương đầu tư một nhiều dự án trọng điểm, nhất là 2 dự án lớn, có ý nghĩa lịch sử đối với sự phát triển bền vững của đất nước là Đường sắt tốc độ cao trục Bắc – Nam và điện hạt nhân Ninh Thuận.

Trong nhiệm kỳ khóa XV, Quốc hội quyết sách nhiều vấn đề quốc gia chưa có tiền lệ

Quốc hội đã kịp thời ban hành các nghị quyết quan trọng trong bối cảnh đại dịch COVID-19, trao quyền đặc thù cho Chính phủ để bảo vệ sức khỏe, tính mạng nhân dân, đồng thời thúc đẩy phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội và được đánh giá là chưa có tiền lệ trên tinh thần “bối cảnh đặc biệt cần quyết sách đặc biệt”.

Công tác nhân sự được thực hiện chặt chẽ, dân chủ, minh bạch, đạt sự đồng thuận rất cao. Việc Quốc hội quyết định rút ngắn nhiệm kỳ khóa XV là quyết định đặc biệt, thể hiện tầm nhìn chiến lược nhằm bảo đảm sự đồng bộ, liên tục của đội ngũ cán bộ chủ chốt, tạo điều kiện để triển khai kịp thời Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng.

Đặc biệt, thực hiện Nghị quyết số 18-NQ/TW của Trung ương, Quốc hội khóa XV đã gương mẫu đi đầu trong việc sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy; phân định rõ chức năng, nhiệm vụ, nâng cao chất lượng hoạt động và hiệu quả điều hành. Đây không chỉ là sự tự đổi mới của Quốc hội mà còn truyền đi thông điệp mạnh mẽ về tinh thần gương mẫu, trách nhiệm và quyết tâm đổi mới vì lợi ích chung của đất nước.

Tác giả: Ngọc Thành

Nguồn tin: Báo VOV