Cha mãi ở tuổi 29 trong tấm ảnh cưới, con gái gần 60 năm đi tìm

Gần 60 năm sau ngày liệt sĩ Bùi Hoàng Nam hy sinh, người con rể 62 tuổi vẫn lặng lẽ lần theo từng manh mối, mong một ngày đưa bố vợ trở về với gia đình.

Năm 1965, tại nông trường Thống Nhất (Thanh Hóa), ông Bùi Hoàng Nam (sinh năm 1939) và bà Phạm Thị Lộc (sinh năm 1943) nên duyên sau một lần được người quen mai mối. Cuộc sống vợ chồng chỉ kéo dài hơn một năm nhưng với bà Lộc, đó là quãng thời gian bà luôn nhớ về người chồng "chịu thương, chịu khó và thương vợ".

Cuối năm 1966, khi đất nước bước vào giai đoạn chiến tranh ác liệt, ông Nam lên đường nhập ngũ. Lúc ấy, bà Lộc đang mang thai đứa con đầu lòng.

"Ông chỉ dặn tôi giữ gìn sức khỏe, hy vọng đến ngày con chào đời sẽ kịp về nhìn mặt", bà Lộc nhớ lại trong cuộc trò chuyện với Tri Thức - Znews.

Điều ước ấy tưởng như đã thành hiện thực khi đầu năm 1967, ông Nam được về phép ít ngày. Con gái khi ấy mới vài tháng tuổi, còn đỏ hỏn trong vòng tay mẹ. Lần đầu tiên, người cha được bế con.

Mười ngày phép trôi qua rất nhanh. Trước lúc lên đường vào miền Nam chiến đấu, vợ chồng chỉ kịp thống nhất đặt tên con là Bùi Thị Hoa.

Ông Nam nắm tay vợ, dặn dò: "Em ở nhà chịu khó nuôi con. Một mình nuôi con sẽ vất vả, anh biết, nhưng hãy cố gắng".

Đó cũng là những lời cuối cùng ông để lại. Gia đình từ đó không còn nhận được thêm bất kỳ tin tức nào.

Tấm ảnh cưới duy nhất của liệt sĩ Bùi Hoàng Nam và vợ là bà Phạm Thị Lộc.

Tấm ảnh cưới duy nhất

Sau ngày đất nước thống nhất, năm 1976, một đồng đội từng cùng nhập ngũ tìm đến nhà. Người này kể rằng trên đường hành quân, ông Nam bị bệnh nên phải ở lại trạm xá thuộc Binh trạm 21. Không lâu sau, trạm xá bị máy bay ném bom, ông Nam hy sinh.

Những thông tin ít ỏi ấy trở thành manh mối duy nhất của gia đình suốt nhiều năm.

Khi ấy, gia đình vẫn chưa nhận được giấy báo tử nên lấy ngày 27/7 hàng năm làm ngày giỗ ông. Vài năm sau, giấy báo tử mới được gửi về, xác nhận liệt sĩ Bùi Hoàng Nam hy sinh ngày 10/6/1970.

Nhưng nơi ông nằm lại thì vẫn là điều chưa ai biết.

Giấy chứng nhận gia đình liệt sĩ là một trong những tài liệu gốc hiếm hoi gia đình bà Bùi Thị Hoa còn giữ được liên quan đến liệt sĩ Bùi Hoàng Nam sau nhiều năm.

Bà Bùi Thị Hoa sinh năm 1966. Ngày cha lên đường, bà còn quá nhỏ để có thể ghi nhớ bất cứ điều gì. Trong ký ức của bà, hình bóng người cha chưa bao giờ hiện hữu bằng những kỷ niệm, mà chỉ tồn tại qua lời kể của mẹ và một tấm ảnh cưới chụp năm 1965.

"Tôi chưa từng có ký ức nào về bố", bà Hoa nói.

Trong căn nhà ở phường Hiệp Bình, TP.HCM, tấm ảnh đã được phục chế vẫn được gia đình gìn giữ cẩn thận như báu vật. Mỗi lần nhìn vào khuôn mặt người đàn ông luôn nở nụ cười hiền trong ảnh, bà Hoa lại lặng lẽ soi mình trong gương.

Tấm ảnh là thứ duy nhất để tôi mường tượng về bố. Ít ra, tôi vẫn còn được nhìn thấy gương mặt của ông

Bà Bùi Thị Hoa, con gái liệt sĩ Bùi Hoàng Nam

"Tôi thường nhìn ảnh bố rồi nhìn mình xem có giống bố không. Mẹ bảo tôi nhỏ người giống bố. Còn tính cách thì nghe kể, bố là người hiền lành".

Suốt gần 60 năm, người cha trong tấm ảnh ấy chưa từng già đi. Ông mãi ở tuổi thanh xuân, còn người vợ năm nào nay đã ngoài 80 tuổi, mái tóc bạc trắng. Cô con gái đỏ hỏn trong ngày ông lên đường cũng đã bước sang tuổi 60.

"Tấm ảnh là thứ duy nhất để tôi mường tượng về bố. Ít ra, tôi vẫn còn được nhìn thấy gương mặt của ông".

Bà Phạm Thị Lộc, năm nay 83 tuổi, nhớ về khoảng thời gian ông Bùi Hoàng Nam lên đường nhập ngũ khi bà vừa mang thai.

Cuộc tìm kiếm của con rể

Nhiều năm qua, bà Hoa vẫn cố gắng lần theo những manh mối ít ỏi để tìm cha, nhưng mọi dấu vết đều mờ nhạt. Từ khi kết hôn với ông Nguyễn Minh Hải (sinh năm 1964) vào năm 1988, hành trình ấy có thêm một người đồng hành.

"Tôi thấy mình có trách nhiệm tìm bố về", ông Hải nói.

Mẹ vợ ngày càng lớn tuổi. Vợ cũng không còn khỏe như trước. Những chuyến đi, những lần dò hỏi, gửi hồ sơ tìm kiếm vì thế dần được ông Hải gánh vác thay.

Sau khi nghỉ hưu, đôi chân không còn đủ khỏe để đi nhiều nơi, ông chuyển sang một cách tìm khác trên Internet. Ông gõ đi gõ lại cái tên "Bùi Hoàng Nam" không biết bao nhiêu lần.

Có lần, ông mừng rỡ khi thấy một phần mộ ở nghĩa trang tại Bình Dương cũ (nay là TP.HCM) trùng tên. Nhưng đối chiếu lại năm sinh, quê quán và thời gian hy sinh, tất cả đều không khớp.

Ông Nguyễn Minh Hải rưng rưng nước mắt khi kể về hành trình tìm kiếm hài cốt của bố vợ.

Theo lời kể của đồng đội và những gì gia đình thu thập được, ông Hải đoán bố vợ có thể đang nằm lại giữa vùng rừng núi phía tây Quảng Trị hoặc đã được quy tập về các nghĩa trang liệt sĩ quốc gia nhưng chưa xác định được danh tính.

"Tôi gần như để lại bình luận dưới tất cả bài đăng về mộ liệt sĩ ở Quảng Trị, chỉ mong ai đó đọc được rồi biết thêm thông tin", ông Hải chia sẻ.

Khi Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ được khẩn trương triển khai trên cả nước, gia đình lại được thắp lên một niềm hy vọng mới.

"Chúng tôi chỉ mong hy vọng ấy đến sớm hơn một chút. Mẹ đã ngoài 80 tuổi. Vợ chồng tôi cũng không còn khỏe mãi để tiếp tục hành trình này".

Gần 60 năm đã trôi qua, con gái vẫn tìm người cha mà mình chưa từng kịp gọi một tiếng "bố". Con rể vẫn kiên trì gõ cái tên thân thuộc, lần theo từng manh mối mong manh trên Internet.

Hành trình ấy chưa biết sẽ kết thúc khi nào.

Nhưng với gia đình bà Bùi Thị Hoa, chỉ cần còn một tia hy vọng, họ tiếp tục tìm. Bởi điều họ mong mỏi không chỉ là biết liệt sĩ Bùi Hoàng Nam nằm ở đâu, mà còn là một ngày có thể đưa ông trở về với gia đình sau gần 60 năm chia xa.