Nước chanh có công dụng thế nào?

Theo bác sĩ Dương Minh Tuấn, khoa Nội tiết - Đái tháo đường Bệnh viện Bạch Mai, phương pháp này nghe có vẻ hợp lý bởi chanh là thứ tự nhiên, dễ kiếm, có vị thanh mát, lại gắn với cảm giác "giải độc".

Thế nhưng muốn biết nước chanh có thật sự giúp gì cho bệnh gout hay không, cần có bằng chứng rõ ràng.

"Trước hết, cần hiểu rằng gout không chỉ là bệnh của một con số acid uric tăng cao. Gout là hậu quả của tình trạng urat trong máu tăng kéo dài, lâu ngày hình thành tinh thể lắng đọng trong khớp, mô mềm và đôi khi cả ở thận. Chính những tinh thể đó mới là thủ phạm gây ra các cơn sưng nóng đỏ đau dữ dội mà bệnh nhân gout rất quen thuộc. Vì vậy, mục tiêu điều trị gout không đơn giản là "ăn cái gì cho mát" hay "uống thứ gì cho bớt nóng", mà là phải kiểm soát acid uric máu đủ thấp và đủ lâu để hạn chế hình thành thêm tinh thể, đồng thời giúp cơ thể dần dần làm tan bớt những tinh thể đã lắng đọng", bác sĩ Tuấn nêu rõ.

Việc điều trị bệnh gout bằng nước chanh chưa được khoa học chứng minh. (Ảnh minh họa)

Nước chanh tác động lên acid uric hay không và theo cách nào?

Theo bác sĩ Tuấn, về mặt lý thuyết, có hai điểm thường được nhắc đến.

Thứ nhất là vitamin C. Chanh có chứa vitamin C, và vitamin C trong một số nghiên cứu được cho là có thể giúp tăng thải urat qua thận ở mức độ nhẹ. Nói đơn giản, nó có thể hỗ trợ cơ thể đào thải acid uric ra ngoài nhiều hơn một chút. Đây là cơ sở khiến nhiều người tin rằng uống nước chanh có lợi cho người tăng acid uric.

Thứ hai là citrate trong chanh. Chất này liên quan nhiều hơn đến môi trường nước tiểu. Ở một số người, citrate có thể góp phần làm thay đổi thành phần nước tiểu theo hướng giảm nguy cơ hình thành sỏi acid uric.

Vì vậy trong bệnh tiết niệu, chanh đôi khi được nhắc đến như một biện pháp hỗ trợ nào đó.

"Nhưng vấn đề nằm ở chỗ dù có cơ chế không đồng nghĩa với có hiệu quả điều trị đủ mạnh. Đúng là vitamin C có thể làm acid uric giảm nhẹ trong một số nghiên cứu trên người tăng acid uric hoặc dân số chung. Nhưng khi đi vào nhóm bệnh nhân gout thật sự, khi mà bệnh đã hình thành với cơ chế lắng đọng tinh thể rõ ràng, hiệu quả này lại rất khiêm tốn. Thậm chí có nghiên cứu cho thấy bổ sung vitamin C ở bệnh nhân gout không tạo ra mức giảm acid uric đủ ý nghĩa trên lâm sàng", bác sĩ Tuấn nêu rõ.

Nói cách khác, nếu có tác dụng thì đó cũng chỉ là một tác dụng nhỏ, không ổn định, không đủ để thay thế các thuốc điều trị chuẩn. Đó là lý do các khuyến cáo chuyên ngành hiện nay không xem nước chanh hay vitamin C là biện pháp điều trị thay thế cho thuốc hạ acid uric.

Trong điều trị gout, khi bệnh nhân đã có những cơn viêm khớp tái đi tái lại, có hạt tophi, có tổn thương khớp hoặc có biến chứng ở thận, thì điều quan trọng là phải đưa acid uric về ngưỡng mục tiêu bằng những thuốc đã được chứng minh rõ hiệu quả.

Các thuốc như allopurinol hay febuxostat tác động trực tiếp vào quá trình tạo acid uric, giúp hạ urat máu một cách rõ ràng và có thể theo dõi được. Đó là điều mà một cốc nước chanh không thể làm thay.

Vậy có nên uống nước chanh để trị bệnh không?

Theo bác sĩ Tuấn, bản thân nước chanh không có hại nhưng cần hiểu đúng vai trò của nó.

Nếu một người thay nước ngọt bằng nước chanh ít đường, uống thêm nước, giảm bia rượu, ăn điều độ hơn, kiểm soát cân nặng tốt hơn, thì tất nhiên điều đó có lợi cho gout.

Nhưng lợi ích ở đây không phải vì chanh là "thuốc trị gout", mà vì người bệnh đang xây dựng một lối sống bớt các yếu tố làm acid uric tăng thêm. Chanh, trong trường hợp này, là một phần của cách sống lành mạnh, chứ không phải là trung tâm của điều trị.

Cũng cần lưu ý rằng không nên pha nước chanh với quá nhiều đường hoặc mật ong. Khi thêm nhiều đường, đặc biệt là đường fructose, lợi ích có thể lại bị triệt tiêu phần nào, thậm chí còn bất lợi cho chuyển hóa. Người bệnh gout vốn đã cần thận trọng với các yếu tố làm tăng acid uric, nên càng không nên uống chanh pha ngọt.

Ngoài ra, những người có viêm dạ dày, trào ngược dạ dày thực quản, men răng nhạy cảm hoặc một số bệnh lý đặc biệt về thận cũng không nên lạm dụng nước chanh như một thói quen quá mức.

Điều mà bệnh nhân gout cần nhất không phải là săn tìm một mẹo dân gian để thay thuốc, mà là hiểu đúng bản chất bệnh của mình. Gout là bệnh chuyển hóa có nền tảng sinh học rõ ràng, và khi đã đến mức cần điều trị thì nên điều trị một cách bài bản.

Lối sống tốt rất quan trọng, ăn uống hợp lý rất quan trọng, uống đủ nước rất quan trọng, nhưng tất cả những điều đó chỉ thật sự phát huy ý nghĩa khi được đặt đúng vị trí của nó.

"Nước chanh có thể hỗ trợ phần nào trong kiểm soát acid uric, chủ yếu nhờ vitamin C và citrate, nhưng tác dụng này nhẹ và không đủ để thay thế thuốc điều trị gout. Uống nước chanh đúng cách thì được, kỳ vọng nước chanh chữa được gout thì không", bác sĩ Tuấn nhấn mạnh.

Tác giả: PV

Nguồn tin: Báo VOV