Theo dự thảo tờ trình dự thảo nghị định, Luật Thi hành án hình sự năm 2025 đã được thông qua tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khoá XV, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026. Để cụ thể hoá các yêu cầu công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm trong tình hình mới và bảo đảm phù hợp với thực tiễn cũng như chủ trương, đường lối của Đảng, pháp luật của Nhà nước về cải cách tư pháp nhằm bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật, bảo đảm sự phối hợp chặt chẽ trong công tác thi hành án tử hình, Luật Thi hành án hình sự năm 2025 đã sửa đổi, bổ sung một số nội dung liên quan đến thi hành án tử hình, trong đó, giao Chính phủ quy định chi tiết quy trình thực hiện việc tiêm thuốc độc (khoản 1 Điều 77).

Một tử tù đang thực hiện các thủ tục trước giờ thi hành án tử hình bằng hình thức tiêm thuốc độc.

Mặt khác, hiện nay, các căn cứ pháp lý để ban hành Nghị định số 43/2020/NĐ-CP quy định về thi hành án bằng hình thức tiêm thuốc độc không còn phù hợp với tình hình thực tiễn và thống nhất với các quy định của hệ thống văn bản quy phạm pháp luật hiện hành, trong đó Luật thi hành án hình sự năm 2025. Bên cạnh đó, hiện tại không còn đơn vị Cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp huyện, UBND cấp huyện và lược bỏ hoặc bổ sung những quy định về chức năng, nhiệm vụ có liên quan đã hết hiệu lực hoặc chuyển sang theo tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp và bảo đảm phù hợp với Luật Thi hành án hình sự năm 2025.

Như vậy, để bảo đảm sự phối hợp thống nhất giữa các bộ, ngành liên quan, đồng thời thể hiện chính sách nhân đạo của Đảng, Nhà nước trong pháp luật hình sự; phù hợp với điều ước quốc tế và đáp ứng nguyện vọng của gia đình người bị thi hành án tử hình, việc ban hành Nghị định quy định về thi hành án tử hình bằng tiêm thuốc độc là cần thiết.

Theo đó, dự thảo Nghị định quy định về thi hành án tử hình bằng tiêm thuốc độc quy định về quy trình thực hiện tiêm thuốc; thuốc tiêm, cơ sở vật chất, trang thiết bị, phương tiện sử dụng cho thi hành án tử hình; trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong thi hành án tử hình; điều kiện bảo đảm cho thi hành án tử hình và chế độ, chính sách đối với người tham gia thi hành án tử hình.

So với Nghị định số 43/2020/NĐ-CP, dự thảo nghị định đã cụ thể hóa Điều 6 của Nghị định số 43/2020/NĐ-CP thành chương II quy định về quy trình thực hiện tiêm thuốc. Dự thảo nghị định cũng đã bổ sung chỉnh lý quy định trách nhiệm của Công an cấp xã bảo đảm an ninh trật tự nơi mai táng, trách nhiệm của cơ quan thi hành án hình sự cấp quân khu và trách nhiệm của trại tạm giam nơi giam giữ người bị kết án tử hình.

Tác giả: Nguyễn Hương

Nguồn tin: Báo Công an Nhân dân