Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm, thước đo chi phí vay của nền kinh tế toàn cầu, đã biến động mạnh trong những tuần gần đây khi chiến sự Trung Đông làm dấy lên lo ngại về lạm phát và suy thoái.

Lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ đang biến động mạnh. Nguồn: Economy Middle East

Ngày 27-2, ngay trước khi xảy ra cuộc xung đột Mỹ – Israel với Iran, lợi suất trái phiếu Mỹ kỳ hạn 10 năm ở dưới 4%. Đến cuối tháng 3, con số này vượt 4,4% rồi lại giảm trở lại. Với nhiều người Mỹ, chênh lệch giữa 4% và 4,4% có thể là ranh giới giữa việc mua được nhà hay không, vì lãi suất trái phiếu ảnh hưởng trực tiếp đến lãi vay mua nhà và chi phí vay vốn trong nền kinh tế.

Không chỉ Mỹ, chi phí vay của chính phủ nhiều nước cũng biến động mạnh. Có thời điểm lợi suất trái phiếu 10 năm của Anh vượt 5,1%, cao nhất kể từ năm 2008. Đức lên hơn 3%, cao nhất kể từ khủng hoảng nợ công châu Âu, trong khi Nhật Bản đạt mức cao nhất trong gần ba thập kỷ. Lợi suất trái phiếu toàn cầu tăng mạnh sau khi chiến sự với Iran bùng phát, rồi giảm trở lại trong những ngày gần đây.

Một số nhà đầu tư cho rằng lợi suất giảm gần đây có thể do kỳ vọng chiến sự Trung Đông sẽ sớm kết thúc, giúp dầu mỏ tiếp tục lưu thông qua eo biển Hormuz. Nếu giá năng lượng giảm, áp lực lạm phát và gánh nặng ngân sách chính phủ sẽ giảm theo, điều này thường kéo lợi suất trái phiếu xuống.

Tuy nhiên, thị trường trái phiếu hiếm khi lạc quan. Nỗi lo lớn nhất hiện nay là nguy cơ stagflation – kinh tế tăng trưởng chậm nhưng lạm phát cao. Hai rủi ro này kéo lợi suất trái phiếu theo hai hướng ngược nhau: lạm phát khiến lợi suất tăng, còn nguy cơ suy thoái lại khiến lợi suất giảm, làm thị trường biến động mạnh.

Khi nhà đầu tư nghĩ lạm phát sẽ tăng, họ yêu cầu lợi suất cao hơn để bù đắp việc tiền mất giá và vì họ cho rằng ngân hàng trung ương sẽ phải tăng lãi suất. Ngược lại, nếu kinh tế suy yếu, họ chấp nhận lợi suất thấp hơn vì nhu cầu vốn giảm và chính sách tiền tệ có thể được nới lỏng để hỗ trợ tăng trưởng.

Chiến sự Trung Đông đã khiến nhiều nhà đầu tư rút tiền khỏi trái phiếu Mỹ do lo ngại giá năng lượng tăng sẽ kéo lạm phát tăng trở lại. Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn hai năm đã tăng lên khoảng 3,9%, trong khi lợi suất 10 năm lên khoảng 4,38%, mức tăng mạnh nhất kể từ cuối năm 2024.

Một cuộc đấu giá 69 tỷ USD trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn hai năm gần đây ghi nhận nhu cầu yếu, buộc các ngân hàng lớn phải mua phần lớn lượng trái phiếu còn lại. Điều này cho thấy nhà đầu tư đang thận trọng với nợ chính phủ Mỹ trong bối cảnh lạm phát có thể kéo dài.

“Thị trường hiện cho rằng Fed có thể sẽ không giảm lãi suất trong một hoặc hai năm tới. Trước đây người ta bàn Fed sẽ giảm bao nhiêu, còn bây giờ câu hỏi là Fed sẽ giữ lãi suất cao trong bao lâu. Câu chuyện đã thay đổi hoàn toàn,” Brij Khurana, quản lý danh mục tại Wellington Management, cho biết.

Biến động trên thị trường trái phiếu đã bắt đầu lan sang nền kinh tế Mỹ, đẩy lãi suất vay mua nhà kỳ hạn 30 năm lên khoảng 6,3%, mức cao nhất trong năm nay, gây thêm áp lực cho thị trường nhà ở và kế hoạch giảm chi phí mua nhà của Tổng thống Donald Trump.

Dù vậy, giới chức Cục Dự trữ Liên bang Mỹ vẫn chưa chắc chắn về hướng đi tiếp theo của lãi suất. Chủ tịch Fed Jerome Powell cho biết triển vọng kinh tế vẫn còn nhiều bất định, và dù tăng lãi suất không phải kịch bản chính, khả năng này vẫn được thảo luận. Chủ tịch Fed Chicago Austan Goolsbee cũng nói ông “có thể hình dung những kịch bản Fed sẽ phải tăng lãi suất”.

Trong khi đó, OECD dự báo nếu việc gián đoạn nguồn cung năng lượng kéo dài, GDP toàn cầu năm tới có thể giảm khoảng 0,5% trong khi lạm phát tăng thêm gần 1 điểm phần trăm. Điều này khiến thị trường trái phiếu rơi vào thế tiến thoái lưỡng nan: Lạm phát đẩy lãi suất lên, còn nguy cơ suy thoái lại kéo lãi suất xuống.

Khi chưa rõ rủi ro nào lớn hơn, lợi suất trái phiếu toàn cầu có thể còn biến động mạnh trong thời gian tới.

Tác giả: Ngọc Lâm

Nguồn tin: hanoimoi.vn